Kategori: Azəricə

Əhli-sünnə etiqadı

Sual: Əhli-sünnə etiqadında olmağın şərtləri nədir? CAVAB Əhli-sünnə etiqadından önəmli olanlardan bəzisi bunlardır: 1- Əməntudakı şərtlərin hamısına inanmaq (Xeyrin, şərin və hər şeyin Allahdan olduğuna inanmaq. İnsanda cüzi iradə var. İşlədiyi günahlardan məsuldur). 2- Əməl imandan parça deyil. Yəni ibadət etməyən və ya günah işləyən möminə kafir deyilməz. (Vəhhabilər “Əməl imanın bir parçasıdır, namaz qılmayan və haram işləyən […]

Ruh ölməz, hər ölü eşidir

Sual: Buxari və digər hədis kitablarında ölülərin eşitdiyini Rəsulullah bildirir, amma ona da inanmıram, çünki Quran ölünün eşitmədiyini deyir. Budur, ayə: “Sən ölülərə eşitdirə bilməzsən; arxasını dönüb gedən karlara da dəvəti eşitdirə bilməzsən. Korları pozuqluqdan imtina etdirib doğru yola gətirə bilməzsən; ancaq ayələrimizə inananlara eşitdirə bilərsən”. [Nəml-80, 81; Rum-52, 53] CAVAB Quranı da Rəsulullah bildirmişdir. Hədisə inanmayan […]

Kəlimə-i tövhidin mənası

Sual: Kəlimə-i tövhidin mənası nədir? CAVAB Müsəlman olan bir kimsəyə, ilk əvvəl (La ilahə illəllah, Məhəmmədin Rəsulullah) sözünün mənasını bilmək və inanmaq fərzdir. Bu sözəKəlimə-i tövhid deyilir. Qısaca mənası, (Allahdan başqa heç bir tanrı yoxdur. Məhəmməd əleyhissalam da Onun Rəsuludur) deməkdir. Kəlimə-i tövhidin mənasını, Əhli-sünnə alimləri belə açıqlayır: İnsanlar yox idi. Sonradan yaradıldı. İnsanların bir yaradanı vardır. Hər […]

İman nədir?

Sual: İman nədir? CAVAB İman, bildirilən altı əsasa inanmaq və Allahu təala tərəfindən bildirilən, Məhəmməd əleyhissalamın Allahu təala tərəfindən gətirdiyi əmr və qadağan edərin hamısına inanmaq və inandığını dil ilə söyləmək deməkdir. Amentu belədir: Âmentü billahi ve melaiketihi ve kütübihi ve rüsülihi vel yevmil ahiri ve bilkaderi hayrihi ve şerrihi minallahi teâlâ vel ba’sü ba’del mevti […]

İman azalıb çoxalmaz

Sual: İman azalıb çoxalar mı? CAVAB İmam-ı Rəbbani həzrətləri buyurur ki: İman qəlbin təsdiqi və qəlbə yaxın olduğundan, azalması, çoxalması olmaz. Azalıb çoxalan bir inanc, iman olmaz. Buna zənn deyilir. İbadətləri, Allahu təalanın sevdiyi şeyləri etməklə iman cilalanır, nurlanar, parlayar. Haram işləyincə, bulanır, ləkələnir. O halda, çoxalmaq və azalma, əməllərdən, işlərdən ötəri, imanın cilasının, parlaqlığının dəyişməsidir. Özündə azalıb […]

Əməl imandan parça deyil

Sual: Əməl imandan parça dırmı, yəni bir fərzi etməyən və ya bir haramı işləyən kafir olar mı? CAVAB Xeyr, kafir olmaz. Əməl imandan bir parça olsaydı, hər günah işləyən kafir olardı. Heç müsəlman qalmazdı. Mutəzilə ilə Vəhhabilər və digər bəzi bidət firqələri, (Əməl imandan parça) demişlərsə də, əməl, imanın parçası deyil. Küfrün ziddi iman, günahın ziddi […]

İmanın və islamın şərtləri

Sual: Hər bir müsəlmanın bilməyi lazım olan zəruri iman bilgiləri qısa olaraq hansılardır? CAVAB Zəruri, lazım olan iman bilgisi imanın və islamın şərtləridir. Qısa olaraq aşağıdakılardır: (Geniş şəkildə əməntunun əsasları qismində var) İmanın şərtləri: 1- Allaha inanmaq Allahu təala vacibül-vücud [varlığı lazım olan], həqiqi məbud və bütün varlıqları yaradandır. Ondan başqa ilah yoxdur. Allahu təala zaman və məkandan münəzzəhdir. […]

Kəlimə-i şəhadəti söyləmək

Sual: kəlimə-i şəhadət gətirən hər kəsə müsəlman demək olarmı? Başqa inanacağı şeylər yoxdurmu? CAVAB Müsəlman deyilməsi üçün, kəlmeyi-şəhadət gətirmək yetməz. Amentüdə bildirilən altı şərtə də inanmaq lazımdır. Amentü’nün birinci şərti olan Allahu təalaya iman etdim demək də yetməz. Allaha necə inanır? Hər şeyi yaradan, amma başqa heç bir şeyə qarışmayan ilaha mı? Yoxsa nöqsan sifətləri […]

Yeni Müsəlman olan

Sual: Yeni Müsəlman olan bir əcnəbi dostum var. Buna ilk əvvəl nəyi öyrətməliyik? CAVAB İlk əvvəl imanı, yəni Allahu təalanı, Onun sifətlərini, Rəsulullah əfəndimizin Allahın Peyğəmbəri olduğunu, Amentüdə bildirilən altı əsası, sonra da İslamın beş şərtini öyrədib namaz qılmasını təmin etməlidir. Çünki bir hədisi-şərif tərcüməsi belədir: (Kitab əhli olan bir qövmə vəzifələ gedincə, əvvəl, La ilahə illəllah […]

Məzhəbin lüzumu

Sual: Məzhəb nədir? Haqq bir məzhəbə tabe olmamaq nədir? CAVAB Bir müctəhidin ictihad edərək əldə etdiyi məlumatların hamısına o müctəhidin məzhəbi deyilir. Əshabi-kiramın hamısı böyük alim və müctəhid olmuşdur. Onlar din bilgilərində və həmçinin, siyasət, idarəçilik və dövrlərinin fənn elmlərində bilikli, təsəvvüf mərifətlərində bir dərya olmuşdur. Onlar bu bilgilərinin hamısını Rəsulullahın qəlbə işləyən, ruhu cəzb edən […]

Fərqli ictihad

Sual: Bir şey bir məzhəbdə bir ibadəti pozarkən digər məzhəbdə pozmur. Yaxud, bir şey bir məzhəbdə halal ikən digər məzhəbdə haram ola bilər. O şey Allah qatında haramdırsa, halal deyən məzhəbin hökmüylə əməl edənlərin vəziyyəti necə olar? Sabah axirətdə ondan haram işlədiyi soruşulmayacaqmı? CAVAB Bəli, soruşulmayacaq. Müctəhidlərə bu səlahiyyəti, yəni ictihad səlahiyyətini Allahu-təala və elçisi vermişdir. […]

Əshabi-kirama Lənət ibadət deyil

Sual: “Həzrəti Əlini ilk xəlifə seçməyən səhabə kafir olduğu üçün bu səhabələrə lənət etmək lazımdır. Həzrəti Əlinin üç xəlifəyə beyət etməsi onları idarə etmək üçün edilən bir təqiyyədir” deyənlərə hansı cavabı vermək lazımdır? CAVAB Dinimizdə Əbi Cəhl, Əbu Ləhəb kafirlərinə və hətta şeytana lənət etmək ibadət deyil. Rəsulullah əleyhissəlamın səhabələrinə söymək təhqirdir. Əhli-beyti sevmək fərzdir. Əhli-beyti […]

Əshabi-kirama dil uzatmaq olmaz

Sual: Allahu təalanın Tövrat, İncil və Qurani-kərimdə mədh etdiyi və “Hamısından razıyam, hamısına Cənnəti vəd etdim” deyə buyurduğu əshabi-kirama ibni səbəçilər haşa, münafiq, kafir deyib ağlasığmaz sözlər söyləyirlər. İlk üç xəlifəyə söyməyi ibadət qəbul edirlər. Allah tərəfindən təriflənən Rəsulullahın dostlarına söyməyin dindəki yeri nədir? CAVAB Qurani-kərimdə və hədisi-şəriflərdə Cənnətlə müjdələnən əshabi-kiramdan hər hansı birinə kafir demək küfrə […]

Səbəblərə yapışmaq dinimizin əmridir

Vəhhabilər deyir: Peyğəmbərlərin və onların yolunda olanların getdikləri yol vasitədir, özləri vasitə deyil. Maddə, cisim və şəxs səbəb ola bilməz. Diri olub yanında olandan bir şey istəmək caizdir. Uzaqda olandan və ölüdən istəmək, onları vasitə etmək şirkdir. CAVAB Hər şeyi yaradan, edən tək Allahu-təaladır. Bir şeyi yaratmaq üçün başqa bir məxluqunu vasitə və səbəb etməsi […]

Qüslün fərzləri

sual: Dörd məzhəbə görə qüslün fərzləri nələrdir? CAVAB Hənəfi məzhəbində: 1- Ağızın içini yumaq 2- Burunun içini yumaq 3- Bədənin hər yerini yumaq [Göbəyin içini, bığı, qaşı, saqqalı, altlarındakı dərini və başdakı saçları yumaq fərzdir. Gözləri və bağlı sırğa dəliyini yumaq lazım deyil.] Maliki məzhəbində: 1- Niyyət 2- Bədənin hər yerini yumaq 3- Delk (ovmaq) 4- […]

Günah işləmək və iman

Sual: Günah işləmək və işləməyə davam etmək insanın imansız ölməsinə səbəb olmaz mı? CAVAB Böyük günahları işləmək və davam etmək insanı küfrə sürüyüb, imansız ölməsinə səbəb ola bilər. Sual: Böyük günahlar hansılardır? CAVAB Böyük günahlardan bəziləri bunlardır: 1 – Bidət sahibi olmaq 2 – Günah işləməyə davam etmək 3 – Müsəlman olduğuna şükür etməmək 4 – İmansız ölməkdən qorxmamaq 5 – Zülm […]

İmanın qisimləri – İman neçə qisimdir?

Sual: İman neçə qisimdir? CAVAB İman, bir bütün olduğu halda qüvvət cəhətdən üç qisimdir: 1 – Dinin hökmlərini bilməyən, ana-atasından gördüyü kimi ibadət edən, inanan kimsənin imanına təqlidi iman deyilir. Belə bir kəsin imanının əldən getməsindən qorxular. 2 – Dinin hökmlərini yəni fərz, vacib, sünnə, müstəhəb, mübah, haram, məkruh və müfsid elmihal öyrənib əməl edən kəslərin imanına, istidlal […]

Allaha inandım” demək bəs edirmi?

Sual: “Heç bir şey öz-özünə ola bilmədiyinə görə, Allaha inanıram. Lakin dinlərə, Peyğəmbərlərə, kitablara və axirətə inanmıram” deyən Allaha inanmış sayılırmı? CAVAB Belə deyən qətiyyən Allaha inanmır. Nəsrəddin Xocanın “Doğulduğuna inanırsansa bəs öldüyünə niyə inanmırsan” dediyi kimi, “Mən tələbəyəm. Lakin müəllimə, dərsə və imtahana inanmam” demək olarmı? Əgər tələbədirsə, mütləq müəllimə və dərsə inanmalıdır. “Mən qanuna […]

Uydurma hədis olurmu?

Həzrəti Əbu Hüreyrənin çoxlu hədis rəvayət etməsi Sual: Bir nəfər “Nəhcül-bəlağə” şərhindən qaynaq göstərib Əbu Hüreyrənin etibarlı olmadığını bildirdi. Əbu Hüreyrə səhabə deyil? Cavab: Nəhcül-bəlağə kitabını yəhudi əsilli olan Əli mürtədanın qardaşı Radi adındakı bir şiənin yazdığını islam alimləri ittifaqla bildirmişdir. Onsuz da bunu şiələr də inkar etmir. Zahiri elmlərdə və təsəvvüf bilgilərində yüksək dərəcəsiylə tanınan […]